(2 / 5)
Città di Sant’Angelo miasto pełne splendoru, nad którym króluje Doumo. Miasto pełne warsztatów, bogactw i kontrastów. Miasto leżące obok szlaku przemarszu wojsk. Miasto, które jest bohaterem Mgły.
A teraz uwaga, lecimy:
W Mieście Anioła w cieniu najpiękniejszej z katedr toczy się opowieść o bogatym mieście, jednak opowieść ta nie jest snuta przez biskupów, książęta i możnowładców, ale przez czeladników, którzy od czasu do czasu między nienawiścią do swoich mistrzów, którzy są głowami cechów, a która wywołuje chęci mordu ze szczególnym okrucieństwem, między narzekaniami na brak możliwości poprawy swojego losu i nieodpartą chęć napicia się pod wpływem tych rozwiań, i między niechęcią do swoich włodarzy obserwują wydarzenia i raczą czytelnika dygresjami i scenkami rodzajowych w postaci burd dezerterów, mniej lub bardziej zbiorowych gwałtów i brutalności w ciemnych zaułkach, jednak, dla rozluźnienia atmosfery, od czasu do czasu, trafi się pijacka historyjka, uczta z resztek obficie podlewana młodym winem i rzut oka na miasto oglądane z perspektywy nizin społecznych przez okno w knajpie, bo w końcu cała ta powieść jest snuta przy trunku raczej podłym, co tylko sprzyja rozwlekaniu narracji, bo w końcu sponsor liczący na opowieść ciekawą i porywającą zafunduje opowiadającemu kolejny kufelek, a opowiadający czy to ze złośliwości, czy to z braku pamięci, czy to w delirycznym widzie będzie mieszał historie, ludzi i czasy splatając dwie historie wielkiego Città di Sant’Angelo, miasta w którym bogactwo zderza się z biedą, wielkość z upadkiem a brutalny realizm z mgłą, która miesza w głowach i sercach.
I jak wrażenia?
Co prawda do stylu i stylizacji Brzezińskiej sporo mi brakuje, do długości zdań zresztą też, ale powyższy akapit jest całkiem niezłą ilustracją tego, co spotkacie we Mgle. Jest to książka, która ma więcej stron niż zdań. A zdania to wielokrotnie złożone, wielowątkowe, stylizowane strumienie (czasem pijanej) świadomości. Autorka buduje tym klimat, chwilami brutalny, chwilami oniryczny, chwilami bardzo nieprzyjemny. Trzeba przyznać, że zderzenie bogactw miasta z jego realiami, takimi o których najczelniejszej milczą historycy, wyszło bardzo dobrze. Tak samo jak obserwacja miasta z perspektywy czeladników i pokazanie tego co siedzi im w głowie, a w co bez trudu da się uwierzyć.
Jednak przebijanie się przez długie na kilka stron zdania było orką na ugorze. Tym bardziej, że historia jest krótka i dosyć prosta, ale zostaje skomplikowana przez pomieszaną narracje i skoki w chronologii. Nikt mi też nie wmówi, że niewykształcony i nie do końca trzeźwy narrator będzie snuł opowieść nigdzie nie przystając i nie stawiąc kropki. No chyba, że formę też uznamy za element realizmu magicznego. Owszem, żeby pisać coś takiego trzeba umieć panować nad słowem i treścią, i to cholernie dobrze. Ale to jeszcze nie znaczy, że czytelnik będzie zauroczony opowieścią. Mnie Mgła zdecydowanie nie urzekła, raczej wywołała ból głowy. Klimat stworzony za pomocą narracji wydał mi się sztuczny i mimo wszystko męczący, a ochota na porzucenie lektury pojawiała się częściej niż kropki w tekście. Jest to eksperyment językowi i literacki, który może zachwycić, u mnie wywołał raczej skojarzenia przerostu formy nad treścią.